ဥပုသ္သီလေစာင့္ျခင္း အဓိပၸါယ္ ~~~~~~ ရွယ္၍ဖတ္ေတာ့ မိတ္ေဆြမ်ားလည္း သိရတာေပါ့

ဥပုသ္သီလေစာင့္ျခင္း အဓိပၸါယ္ ~~~~~~ ရွယ္၍ဖတ္ေတာ့ မိတ္ေဆြမ်ားလည္း သိရတာေပါ့
ဥပုသ္သည္ အခ်ဳပ္အားျဖင့္ (၁) အရိယာ ( ျမတ္ေသာ) ဥပုသ္၊ (၂) ေဂါပါလ (ႏြားေက်ာင္းသားေစာင့္နည္း) ဥပုသ္ ဟု ၂-မ်ိဳး ရွိ၏။ ထိုတြင္ “အရိယာဥပုသ္”သည္ “ဗြဟ္မဥပုသ်၊ ဓမ္မဥပုသ်” စသည္ျဖင့္ အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိ၏။

(၁)။ “ျဗဟၼဥပုသ္”

ဘုရားရွင္သည္ “ ျဗဟၼ” မည္ေတာ္မူ၏၊ ရွစ္ပါးသီလ ယူၿပီးလွ်င္ ထိုျဗဟၼမည္ေသာ ဘုရားရွင္ကို အာ႐ုံျပဳေနျခင္းကို “ျဗဟၼဥပုသ္” ဟု ေခၚ၏၊ အလြတ္ အာ႐ုံမျပဳတတ္လွ်င္ ဘုရားဂုဏ္ေတာ္ဖြင့္ကို ႐ြတ္ဖတ္ၾကည့္ ရႈေနရာ၏။

(၂)။ “ဓမၼဥပုသ္”

ဥပုသ္သီလကို ခံယူၿပီးလွ်င္ တရားေတာ္၏ ဂုဏ္ေတာ္ တစ္ပါးပါးကို အ႐ုံျပဳ၍လည္းေကာင္း၊ တရားဂုဏ္ေတာ္ အဖြင့္ကို ၾကည့္ရႈ ႐ြတ္ဖတ္၍ လည္းေကာင္း ေနျခင္းကို “ဓမၼဥပုသ္”ဟု ေခၚသည္။

(၃)။ “သံဃာ့ဥပုသ္”

ဥပုသ္သီလကို ခံယူၿပီးလွ်င္ သံဃာ့ဂုဏ္ေတာ္ တစ္ပါးပါးကို အာ႐ုံျပဳ၍ လည္းေကာင္း၊ သံဃာ့ဂုဏ္ေတာ္ အဖြင့္ကို ၾကည့္ရႈ႐ြတ္ဖတ္၍ လည္းေကာင္း၊ေနျခင္းကို“သံဃာ့ ဥပုသ္” ဟု ေခၚသည္။

(၄)။ “သီလဥပုသ္”

သီလယူၿပီးလွ်င္ မိမိသီလ၏ မက်ိဳးမေပါက္ ၊ မေျပာက္မက်ားပုံကို အာ႐ုံျပဳ၍ ဝမ္းေျမာက္စြာ ေနထိုင္ျခင္းကို “သီလဥပုသ္”ဟု ေခၚသည္။

“မက်ိဳး ၊ မေပါက္ ၊ မေျပာက္၊ မက်ား”

မက်ိဳး= ရွစ္ပါးေသာ သိကၡာပုဒ္တို႔တြင္အစ သိကၡာပုဒ္ေသာ္ လည္းေကာင္း၊ အဆုံးသိကၡာပုဒ္ေသာ္လည္းေကာင္း ပ်က္စီးလွ်င္ “ဥပုသ္က်ိဳး”သည္ မည္၏၊ ထိုသို႔ မပ်က္စီးလွ်င္ ဥပုသ္မက်ိဳး မျပတ္သည္မည္၏။

“ဥပုသ္ အက်ိဳး”

ဤသို႔ က်နစြာ ေစာင့္သုံးအပ္ေသာ အရိယ ဥပုသ္မ်ိဳး၏ အက်ိဳးမွာ ဇမၺဴဒိပ္တစ္ကြၽန္းကို အုပ္စိုးရေသာ မင္း၊မိဖုရား အျဖစ္မ်ိဳးထက္ ႀကီးက်ယ္ခမ္းနားသည္ဟု ေဟာေတာ္မူ၏၊ မွန္၏။

မင္းမိဖုရားအျဖစ္ျဖင့္ ဇမၺဴဒိပ္ကြၽန္းကို အုပ္စိုးရျခင္းမွာ လူ႔စည္းစိမ္မွ်သာျဖစ္၍ ၊ နတ္စည္းစိမ္ကို ေထာက္လွ်င္ ေအာက္က် ေနာက္က် ေသးႏုပ္လွေသး၏။

ထိုစည္းစိမ္လည္း တစ္ဘဝသာ၊က်နစြာ ေစာင့္ထိန္းအပ္ေသာ ဥပုသ္၏အက်ိဳးကား လူမင္း၊နတ္မင္းစည္းစိမ္ အႀကိမ္အမ်ားပင္တည္း။ ထို႔ေၾကာင့္ ေကာင္းမြန္စြာ ေစာင့္ထိန္းအပ္ေသာ ဥပုသ္၏ အက်ိဳးကို “ဇမၺဴဒိပ္တစ္ကြၽန္းလုံး အုပ္စိုးရျခင္းထက္ပင္ သာ၏”ဟု ေဟာေတာ္မူေပ သည္။

“ေကာင္းစြာေစာင့္မွ အက်ိဳးရ”
ဥပုသ္ေစာင့္ရာ၌ ရွစ္ပါးသီလကို ေစာင့္႐ုံမွ်ျဖင့္ အက်ိဳးမ်ာ းသင့္သေလာက္ မမ်ားေသးပါ။ သီလကို ေစာင့္ထိန္းၿပီးေနာက္ မိမိစိတ္ကို စင္ၾကယ္သန႔္ရွင္းေနေအာင္ အားထုတ္ႏိုင္ မွသာ အက်ိဳးရမ်ားပါသည္။ [တိကအဂၤုတ္ၱရ၊ ဒုတိယပံ၊မဟာဝဂၢ႒။]

ဥပမာ-ဦးေခါင္းကို တန္ဆာဆင္လိုေသာ အမ်ိဳးသမီးသည္ ဆံပင္ကို စင္ၾကယ္ေအာင္ ေခါင္းေလွ်ာ္ရ၏။ ေခါင္းမေလွ်ာ္ဘဲ ၿဖီးလိမ္း ျပင္ဆင္လွ်င္ အနံ႔မေကာင္း။

ထို႔အတူ သီလတန္ဆာျဖင့္ ဆင္ထားသူသည္ မိမိ၏စိတ္ကို ေလာဘ(တဏွာရာဂ) ေဒါသ-မာန္မာန-ဣႆာ-မစၦရိယ စေသာ ကိေလသာ အညစ္အေၾကး တို႔မွ စင္ၾကယ္ေအာင္ ျဗဟၼဥပုသ္ကိုျဖစ္ေစ၊ ဓမၼဥပုသ္ စသည္တို႔ တြင္ တစ္မ်ိဳးမ်ိဳးကို ျဖစ္ေစ ေစာင့္သုံးႏိုင္ မွသာ ရသင့္သမွ် အက်ိဳးကို အျပည့္အစုံ ရႏိုင္ပါသည္။

ထို႔ေၾကာင့္ နဂိုက ေလာဘႀကီးသူ ျဖစ္လွ်င္ ဥပုသ္ေစာင့္ရင္း ထိုေလာဘေၾကာင့္ ယခုဘ၀ ေတြ႕ခဲ့ (ေတြ႕တတ္ၾကေသာ)အျပစ္ကိုလည္းေကာင္း၊ ေနာက္ဘဝ၌ အပါယ္ငရဲ အထိ ျဖစ္ႏိုင္သည့္ အျပစ္မ်ားကိုလည္းေကာင္း ဆင္ျခင္၍ ေလာဘနည္းေအာင္ အထူးႀကိဳးစား၍ “ဘုရားဂုဏ္ေတာ္” စသည္ကို ပြားမ်ားေနပါေလာ့။

ထိုသို႔ ဥပုသ္ ေစာင့္ၿပီးေနာက္ ဥပုသ္ထြက္ေသာအခါလည္း ေလာဘေၾကာင့္ အမွားအယြင္း မရွိရေအာင္ ေန႔စဥ္သတိထားပါေလာ့။ ဤသို႔ ႀကိဳးစားလွ်င္ မၾကာခင္ ေလာဘနည္းသူ (တဏွာရာဂနည္းသူ) ျဖစ္လာပါလိမ့္မည္။
ေဒါသ – မာန – ဣႆာ – မစၦရိယ အားႀကီးသူမ်ားလည္း ဤနည္းအတိုင္း ႀကိဳးစားပါ။

“ႏြားေက်ာင္းသားဥပုသ္”

ထိုကဲ့သို႔ က်နစြာမေစာင့္ႏိုင္ဘဲ “ယေန႔ မည္သည့္ေနရာ၌ ႏြားမ်ား ေရေသာက္ၾက၏၊ နက္ျဖန္ မည္သည့္ ေနရာ ျမက္စား၍ မည္သည့္ ေနရာ၌ ေရေသာက္ လိမ့္မည္”ဟု ႏြား ေက်ာင္းသား ႀကံစည္ျခင္းကဲ့သို႔ “ယေန႔ မည္သည့္စားဖြယ္ကို စား၍ ၊ နက္ျဖန္ မည္သည့္ စားဖြယ္စ ားေသာက္မည္” ဟု

အစားအေသာက္ ႏွင့္ ေလာကီေရးရာကိုသာ ႀကံစည္ေနေသာ ဥပုသ္သည္ “ေဂါပါလ ဥပုသ္” (ႏြားေက်ာင္းသားဥပုသ္) မည္၏။ ဤႏြားေက်ာင္းသားဥပုသ္ ကို “လုံးလုံးအက်ိဳးမရွိ”ဟု မဆိုရေသာ္လည္း၊ “အက်ိဳးမမ်ားလွ” ဟု ေဟာေတာ္မူ သည္။

“သတိေပးခ်က္”

ထို႔ေၾကာင့္ ႏြားေက်ာင္းသား ဥပုသ္မျဖစ္ေစဘဲ အရိယဥပုသ္မ်ိဳးျဖစ္ေအာင္ ႀကိဳးစား၍ေစာင့္သုံးမွသာ ေလာက အက်ိဳး၊သံသရာအက်ိဳး၂-ပါးစုံတိုးဖြယ္ရွိ၏၊ ယခုအခါ၌ကား ဥပုသ္ ေစာင့္ရင္း စားေသာက္ၾက၊ေပ်ာ္႐ႊင္ၾကသျဖင့္ စဥ္းစားတတ္သူ အဖို႔မွာ စိတ္ပ်က္စရာ ေကာင္းလွသည့္အျပင္

ဘာသာျခားတို႔က မ်ားစြာ ေသာ ျမန္မာတို႔ ဥပုသ္ေစာင့္ပုံကို ၾကည့္ကာ “ဆင္ျခင္စဥ္းစားဉာဏ္ မရွိေသာ လူမ်ိဳး” ဟု အထင္ေသးၾကေပလိမ့္မည္။ ထို႔ေၾကာင့္ အမ်ိဳး ဘာသာ အဆင့္အတန္းျမင့္ေရးကို ေတြးကာ စည္းကမ္းက်က် ဥပုသ္ေစာင့္ဖို႔ သတိေပးပါသည္။

#Credit#

Unicode

ဥပုသ်သီလစောင့်ခြင်း အဓိပ္ပါယ် ~~~~~~ ရှယ်၍ဖတ်တော့ မိတ်ဆွေများလည်း သိရတာပေါ့
ဥပုသ်သည် အချုပ်အားဖြင့် (၁) အရိယာ ( မြတ်သော) ဥပုသ်၊ (၂) ဂေါပါလ (နွားကျောင်းသားစောင့်နည်း) ဥပုသ် ဟု ၂-မျိုး ရှိ၏။ ထိုတွင် “အရိယာဥပုသ်”သည် “ဗွဟ်မဥပုသျ၊ ဓမ်မဥပုသျ” စသည်ဖြင့် အမျိုးမျိုးရှိ၏။

(၁)။ “ဗြဟ္မဥပုသ်”

ဘုရားရှင်သည် “ ဗြဟ္မ” မည်တော်မူ၏၊ ရှစ်ပါးသီလ ယူပြီးလျှင် ထိုဗြဟ္မမည်သော ဘုရားရှင်ကို အာရုံပြုနေခြင်းကို “ဗြဟ္မဥပုသ်” ဟု ခေါ်၏၊ အလွတ် အာရုံမပြုတတ်လျှင် ဘုရားဂုဏ်တော်ဖွင့်ကို ရွတ်ဖတ်ကြည့် ရှုနေရာ၏။

(၂)။ “ဓမ္မဥပုသ်”

ဥပုသ်သီလကို ခံယူပြီးလျှင် တရားတော်၏ ဂုဏ်တော် တစ်ပါးပါးကို အရုံပြု၍လည်းကောင်း၊ တရားဂုဏ်တော် အဖွင့်ကို ကြည့်ရှု ရွတ်ဖတ်၍ လည်းကောင်း နေခြင်းကို “ဓမ္မဥပုသ်”ဟု ခေါ်သည်။

(၃)။ “သံဃာ့ဥပုသ်”

ဥပုသ်သီလကို ခံယူပြီးလျှင် သံဃာ့ဂုဏ်တော် တစ်ပါးပါးကို အာရုံပြု၍ လည်းကောင်း၊ သံဃာ့ဂုဏ်တော် အဖွင့်ကို ကြည့်ရှုရွတ်ဖတ်၍ လည်းကောင်း၊နေခြင်းကို“သံဃာ့ ဥပုသ်” ဟု ခေါ်သည်။

(၄)။ “သီလဥပုသ်”

သီလယူပြီးလျှင် မိမိသီလ၏ မကျိုးမပေါက် ၊ မပြောက်မကျားပုံကို အာရုံပြု၍ ဝမ်းမြောက်စွာ နေထိုင်ခြင်းကို “သီလဥပုသ်”ဟု ခေါ်သည်။

“မကျိုး ၊ မပေါက် ၊ မပြောက်၊ မကျား”

မကျိုး= ရှစ်ပါးသော သိက္ခာပုဒ်တို့တွင်အစ သိက္ခာပုဒ်သော် လည်းကောင်း၊ အဆုံးသိက္ခာပုဒ်သော်လည်းကောင်း ပျက်စီးလျှင် “ဥပုသ်ကျိုး”သည် မည်၏၊ ထိုသို့ မပျက်စီးလျှင် ဥပုသ်မကျိုး မပြတ်သည်မည်၏။

“ဥပုသ် အကျိုး”

ဤသို့ ကျနစွာ စောင့်သုံးအပ်သော အရိယ ဥပုသ်မျိုး၏ အကျိုးမှာ ဇမ္ဗူဒိပ်တစ်ကျွန်းကို အုပ်စိုးရသော မင်း၊မိဖုရား အဖြစ်မျိုးထက် ကြီးကျယ်ခမ်းနားသည်ဟု ဟောတော်မူ၏၊ မှန်၏။

မင်းမိဖုရားအဖြစ်ဖြင့် ဇမ္ဗူဒိပ်ကျွန်းကို အုပ်စိုးရခြင်းမှာ လူ့စည်းစိမ်မျှသာဖြစ်၍ ၊ နတ်စည်းစိမ်ကို ထောက်လျှင် အောက်ကျ နောက်ကျ သေးနုပ်လှသေး၏။

ထိုစည်းစိမ်လည်း တစ်ဘဝသာ၊ကျနစွာ စောင့်ထိန်းအပ်သော ဥပုသ်၏အကျိုးကား လူမင်း၊နတ်မင်းစည်းစိမ် အကြိမ်အများပင်တည်း။ ထို့ကြောင့် ကောင်းမွန်စွာ စောင့်ထိန်းအပ်သော ဥပုသ်၏ အကျိုးကို “ဇမ္ဗူဒိပ်တစ်ကျွန်းလုံး အုပ်စိုးရခြင်းထက်ပင် သာ၏”ဟု ဟောတော်မူပေ သည်။

“ကောင်းစွာစောင့်မှ အကျိုးရ”
ဥပုသ်စောင့်ရာ၌ ရှစ်ပါးသီလကို စောင့်ရုံမျှဖြင့် အကျိုးမျာ းသင့်သလောက် မများသေးပါ။ သီလကို စောင့်ထိန်းပြီးနောက် မိမိစိတ်ကို စင်ကြယ်သန့်ရှင်းနေအောင် အားထုတ်နိုင် မှသာ အကျိုးရများပါသည်။ [တိကအင်္ဂုတ်္တရ၊ ဒုတိယပံ၊မဟာဝဂ္ဂဋ္ဌ။]

ဥပမာ-ဦးခေါင်းကို တန်ဆာဆင်လိုသော အမျိုးသမီးသည် ဆံပင်ကို စင်ကြယ်အောင် ခေါင်းလျှော်ရ၏။ ခေါင်းမလျှော်ဘဲ ဖြီးလိမ်း ပြင်ဆင်လျှင် အနံ့မကောင်း။

ထို့အတူ သီလတန်ဆာဖြင့် ဆင်ထားသူသည် မိမိ၏စိတ်ကို လောဘ(တဏှာရာဂ) ဒေါသ-မာန်မာန-ဣဿာ-မစ္ဆရိယ စသော ကိလေသာ အညစ်အကြေး တို့မှ စင်ကြယ်အောင် ဗြဟ္မဥပုသ်ကိုဖြစ်စေ၊ ဓမ္မဥပုသ် စသည်တို့ တွင် တစ်မျိုးမျိုးကို ဖြစ်စေ စောင့်သုံးနိုင် မှသာ ရသင့်သမျှ အကျိုးကို အပြည့်အစုံ ရနိုင်ပါသည်။

ထို့ကြောင့် နဂိုက လောဘကြီးသူ ဖြစ်လျှင် ဥပုသ်စောင့်ရင်း ထိုလောဘကြောင့် ယခုဘ၀ တွေ့ခဲ့ (တွေ့တတ်ကြသော)အပြစ်ကိုလည်းကောင်း၊ နောက်ဘဝ၌ အပါယ်ငရဲ အထိ ဖြစ်နိုင်သည့် အပြစ်များကိုလည်းကောင်း ဆင်ခြင်၍ လောဘနည်းအောင် အထူးကြိုးစား၍ “ဘုရားဂုဏ်တော်” စသည်ကို ပွားများနေပါလော့။

ထိုသို့ ဥပုသ် စောင့်ပြီးနောက် ဥပုသ်ထွက်သောအခါလည်း လောဘကြောင့် အမှားအယွင်း မရှိရအောင် နေ့စဉ်သတိထားပါလော့။ ဤသို့ ကြိုးစားလျှင် မကြာခင် လောဘနည်းသူ (တဏှာရာဂနည်းသူ) ဖြစ်လာပါလိမ့်မည်။
ဒေါသ – မာန – ဣဿာ – မစ္ဆရိယ အားကြီးသူများလည်း ဤနည်းအတိုင်း ကြိုးစားပါ။

“နွားကျောင်းသားဥပုသ်”

ထိုကဲ့သို့ ကျနစွာမစောင့်နိုင်ဘဲ “ယနေ့ မည်သည့်နေရာ၌ နွားများ ရေသောက်ကြ၏၊ နက်ဖြန် မည်သည့် နေရာ မြက်စား၍ မည်သည့် နေရာ၌ ရေသောက် လိမ့်မည်”ဟု နွား ကျောင်းသား ကြံစည်ခြင်းကဲ့သို့ “ယနေ့ မည်သည့်စားဖွယ်ကို စား၍ ၊ နက်ဖြန် မည်သည့် စားဖွယ်စ ားသောက်မည်” ဟု

အစားအသောက် နှင့် လောကီရေးရာကိုသာ ကြံစည်နေသော ဥပုသ်သည် “ဂေါပါလ ဥပုသ်” (နွားကျောင်းသားဥပုသ်) မည်၏။ ဤနွားကျောင်းသားဥပုသ် ကို “လုံးလုံးအကျိုးမရှိ”ဟု မဆိုရသော်လည်း၊ “အကျိုးမများလှ” ဟု ဟောတော်မူ သည်။

“သတိပေးချက်”

ထို့ကြောင့် နွားကျောင်းသား ဥပုသ်မဖြစ်စေဘဲ အရိယဥပုသ်မျိုးဖြစ်အောင် ကြိုးစား၍စောင့်သုံးမှသာ လောက အကျိုး၊သံသရာအကျိုး၂-ပါးစုံတိုးဖွယ်ရှိ၏၊ ယခုအခါ၌ကား ဥပုသ် စောင့်ရင်း စားသောက်ကြ၊ပျော်ရွှင်ကြသဖြင့် စဉ်းစားတတ်သူ အဖို့မှာ စိတ်ပျက်စရာ ကောင်းလှသည့်အပြင်

ဘာသာခြားတို့က များစွာ သော မြန်မာတို့ ဥပုသ်စောင့်ပုံကို ကြည့်ကာ “ဆင်ခြင်စဉ်းစားဉာဏ် မရှိသော လူမျိုး” ဟု အထင်သေးကြပေလိမ့်မည်။ ထို့ကြောင့် အမျိုး ဘာသာ အဆင့်အတန်းမြင့်ရေးကို တွေးကာ စည်းကမ်းကျကျ ဥပုသ်စောင့်ဖို့ သတိပေးပါသည်။

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*